Sculpture Park:
Nieuw onderdeel van Art Rotterdam benadrukt band met de stad

Rotterdam heeft een internationaal unieke collectie van meer dan 50 grote publieke kunstwerken op belangrijke plekken in de stad. Tegelijkertijd is op Art Rotterdam deze editie een nieuwe sectie toegevoegd te zien: Sculpture Park, financieel ondersteund door Stichting Droom en Daad. Daardoor is er deze Rotterdam Art Week een bijzondere verbinding ontstaan.

Op deze website -onder Do It Yourself Routes staat een wandeling langs een aantal grote publieke kunstwerken op belangrijke plekken in de stad. Te downloaden als pdf zodat je zelf op pad kunt gaan.

Art Rotterdam voegt een uniek onderdeel toe aan haar programmering: Sculpture Park, een presentatie van grootschalige kunstwerken die een relatie aangaan met de natuur of de stedelijke omgeving. Daarbij is een deel van de ruimte voorbehouden aan Rotterdamse of in Rotterdam opgeleide kunstenaars. Inzet van Sculpture Park is namelijk: verbinding met de stad Rotterdam. Sculpture Park wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting Droom en Daad.

Verbinding met de stad Rotterdam
Iedere editie van Art Rotterdam zijn er op het terrein van de Van Nelle Fabriek buitenwerken te zien, maar nog niet eerder werd in de Van Nelle Fabriek een sectie gewijd aan grotere beelden. In de Tabaksfabriek, een hal in de Van Nelle Fabriek, zijn tijdens Art Rotterdam 12 grote sculpturen te zien van kunstenaars die worden vertegenwoordigd door deelnemende galeries. Ook is een deel van de Tabaksfabriek voorbehouden aan Rotterdamse of in Rotterdam opgeleide kunstenaars. 

Het idee voor Sculpture Park ontstond tijdens een brainstormsessie met Wim Pijbes, directeur van Stichting Droom en Daad, en ontwerper Tom Postma, vertelt Art Rotterdam directeur Fons Hof. “De vraag was hoe we een waardevolle toevoeging voor Art Rotterdam zouden kunnen creëren. Met Sculpture Park hebben we een internationaal onderscheidende sectie erbij met kwalitatief hoogstaande beelden, die tevens verbindt met de rijke Rotterdamse traditie van kunst in de openbare ruimte.” 

Voor Stichting Droom en Daad is het unieke karakter van de presentatie in combinatie met de drukbezochte beurs dan ook de reden om financieel bij te dragen aan Sculpture Park. Wim Pijbes: “Art Rotterdam is een belangrijk moment in zowel de landelijke als Rotterdamse kunstkalender en ook internationaal speelt de beurs een eigen rol. Kunstbeurzen zijn bij uitstek plekken om nieuwe kunstenaars en nieuwe ontwikkelingen te ontdekken. Kortom, ‘nieuw’ is belangrijk voor een beurs en daarom steunen wij Sculpture Park. Een nieuw onderdeel, voor beelden, zowel binnen als buiten. Een vergelijkbare presentatie bestond nog nergens.”

Internationale topklasse
“Sinds de pandemie is de waardering voor een aantrekkelijke openbare ruimte alleen maar toegenomen”, zegt Pijbes, die de Rotterdamse beeldencollectie van “internationale topklasse” noemt. Deze collectie van circa 50 beelden, die stuk voor stuk op belangrijke plekken in de stad staan, wordt beheerd door Sculpture International Rotterdam (SIR). De beelden van onder meer Zadkine, Picasso, Moore, Calder en hedendaagse kunstenaars als Paul McCarthy en Gavin Turk zijn dan ook opgenomen in het publieke programma van de Rotterdam Art Week.

Gavin Turk ‘L’Âge d’Or ‘

Ove Lucas, directeur van SIR en CBK Rotterdam, was meteen enthousiast toen hij werd benaderd voor deze samenwerking met Art Rotterdam: “Voor SIR is het een goede mogelijkheid om de kwaliteit van de collectie te benadrukken. Via SIR heeft Rotterdam namelijk een geweldige collectie internationale cultuur verworven”. Ook is hij te spreken over de ruimte die is voorbehouden aan Rotterdamse kunstenaars of kunstenaars die in Rotterdam zijn opgeleid. 

De eerste editie 
Als directeur van SIR is Lucas, die samen met Saskia van Kampen (conservator Boijmans Van Beuningen) en Tom Postma (creative director Tom Postma Design) het selectiecommitté van Sculpture Park vormt, gewend beelden in de openbare ruimte te plaatsen voor een periode tussen de 10 en 50 jaar; een wezenlijk verschil met de tijdelijke indoorpresentatie. “De commissie vindt het belangrijk dat het voorgedragen beeld in zich kwaliteit heeft en ook blijft staan in relatie tot andere beelden in de opstelling gedurende Art Rotterdam. Uiteraard zijn we ook op zoek naar beelden die zich onderscheiden, beelden die zich losmaken van de conventie, die schuren en pijn doen”, licht Lucas het selectiebeleid toe. 

Tijdens de eerste editie van Sculpture Park is werk te zien van: Atelier van Lieshout (Ron Mandos), Caroline Coolen (NL=US), Delphine Courtillot (Dudokdegroot) Niels van Bunningen (Singular-Art), Leendert van Accoleyen (Pizza Gallery), Esther Kokmeijer (Gallery Vriend van Bavink), Norman Dilworth (Bacqueville), Krijn-de-Koning (Slewe), Hadrien Gerenton (m.simons), Indrikis Gelzis (Tatjana Pieters), Lara Almarcegui (Ellen de Bruijne) and Jan Eric Visser (Bradwolff&Partners).

Zie voor meer informatie: Sculpture Park Art Rotterdam 2023

Sculpture Park is tijdens Art Rotterdam te zien (9 t/m 12 februari 2023) in de Tabaksfabriek van de Van Nelle Fabriek. 

#ASK: Fela Donker van het Kunstenaarsbal

Klaar voor een uniek feest waarin beeldende kunst, fotografie, performance, theater, audiovisuele kunst en muziek samenkomen? Op het Kunstenaarsbal in De Doelen kun je dansen, nieuwe mensen ontmoeten en genieten van kunst in een ongedwongen en informele sfeer. De nachtelijke setting op 11 februari geeft kunst een extra dimensie en de programmering met media, kunst, elektronische muziek en performance vormt een spannende combinatie. Van 8 februari t/m 12 februari 2023 kun je de expositie bezoeken, een avontuur waarbij je verdwaalt in een uiteenlopende verzameling aan kunst. Er is veel interactie met de bezoeker, bijvoorbeeld in de vorm van live kunstwerken, workshops en de mogelijkheid om kunstenaars te ontmoeten en te horen over hun werk. De expositie biedt zowel ruimte voor gevestigde als ongevestigde kunstenaars. Maak je klaar voor een onvergelijkbare ervaring in de kunstwereld! Voor het Rotterdam Art Week magazine interviewen we oprichter Fela Donker over het Kunstenaarsbal.

Kun je misschien alvast een tipje van de sluier lichten over wat er dit jaar te zien (en doen) zal zijn tijdens het Kunstenaarsbal? Wat is voor jou de ultieme highlight? En wat hoop je dat mensen zeker niet missen?
De hele avond is één grote highlight moet ik zeggen. Muzikaal hebben we vier area’s en twee secret area’s. De Bird stage heeft hele toffe liveoptredens van onder andere Arp Frique, Beau Zwart & de fam en Brintex Collective, doet Yardbird een urban sound met FS Green en Franky Sticks. Daarnaast twee elektronische stages met NOW&WOW o.a. Ted Langenbach, Elias Mazian en meer.

Het Kunstenaarsbal is een evenement dat draait om beleving en interactie waarbij vrijwel alle disciplines van de kunsten bij elkaar komen. Niet alleen kunst kijken, maar tegelijkertijd zien hoe een kunstenaar een schilderij maakt of hoe je zelf je creativiteit kwijt kunt door zelf onze visuals te besturen of kunst te maken terwijl je aan het dansen bent of naar liveoptredens kijkt. Juist de combinatie van al deze verschillende kunsten die bij elkaar komen maken het evenement uniek. 

Wat is er zo uniek aan deze combinatie van media en kunstvormen? Wat hoop je de bezoekers mee te verrassen?

Het gebeurt mijns inziens te weinig dat een evenement écht een totaalbeleving biedt. Het is vaak óf een optreden óf een expositie óf een theatervoorstelling. Wij doen én én én. En dit alles in een parel van een locatie: de Doelen Rotterdam. Dit maakt ons evenement uniek en zal de bezoeker verrassen. We bieden ook muzikaal voor ieder wat wils.

Daarnaast wordt de expositie erg groot dit jaar. Deze is de hele Rotterdam Art Week (8 t/m 12 februari) te zien in de Doelen. We hebben 120 meter strekkende wand en ongeveer 40 exposanten. We bieden Rotterdams talent kosteloos een plek in onze expositie, waar ook erkende namen hangen als Frederique Spigt, Peter Klashort, Tymon de Laat en fotograaf Stacii Sadimin. Ik weet als kunstenaar zelf hoe lastig het is om mee te doen aan kunstbeurzen of exposities, omdat je vaak veel betaalt voor een stukje wand en dan moet je maar zien of je wat verkoopt. Doordat wij dit niet doen krijgen zij de visibility en de mogelijkheid werk te verkopen zodat zij dat extra duwtje in de rug krijgen voor hun lopende carrière. 

Ben je nog ergens tegenaan gelopen of heb je misschien waardevolle contacten gelegd voor de toekomst?
Pfoe, waar moet ik beginnen haha. Dit is inmiddels de zesde editie, maar het is de eerste editie in Rotterdam, mijn eigen stad. Er komt ontzettend veel bij kijken. Wij kunstenaars zijn toch vrij unieke types met allemaal een eigen handleiding. Als je met meer dan 150 kunstenaars uit alle disciplines een strak georganiseerd evenement neer wilt zetten brengt dit bepaalde uitdagingen met zich mee, maar hieruit ontstaan wel de mooiste dingen. 
We lopen elke dag tegen dingen aan, dat hoort bij het organiseren van evenementen, maar dat maakt het ook leuk. We denken in oplossingen en niet in problemen en er valt altijd een oplossing te verzinnen. 
Er is veel gebeurd sinds ik ben begonnen met het eerste contact met Rotterdam Festivals om het Kunstenaarsbal naar Rotterdam te halen. Hier zijn zeker veel waardevolle contacten uit voortgevloeid. Ben erg blij met de samenwerkingen met Rotterdam Festivals zelf, Charlotte Nijsten van Rotterdam Art Week, partner en locatie de Doelen.

Hoe zou je jouw band met de stad Rotterdam beschrijven? 
Ik kom uit 1988 en ben opgegroeid in Rotterdam Centrum. Ik hou van de rauwheid en echtheid van zowel de stad als haar mensen. Lekker direct zodat je weet waar je aan toe bent. Ook zijn we in onze havenstad over het algemeen harde werkers, niet lullen maar poetsen. Zo ben ik ook. Ik voel me nergens meer thuis dan in Rotterdam, alhoewel heel de wereld voelt als mijn vaderland doordat ik veel heb gereisd.

Waar kijk je verder het meest naar uit tijdens de komende editie van Rotterdam Art Week? 
Ik kijk vooral uit naar de breedte van het programma, het aanbod is weer groots. Ik houd ervan on lekker rond te hoppen van locatie naar locatie. In M4H is een hoop te beleven en de historische van Nellefabriek natuurlijk. 

Koop je ticket voor het Kunstenaarsbal hier.

Door: Flor Linckens

Rotterdam Art Week 2022 Review

Terugblik Rotterdam Art Week 2022

#ASK: Houcem Bellakoud

Op 21 en 22 mei presenteert Unity in Diversity (UID) de Art Market, waarin kunstenaars, young creatives, fotografen en muzikanten een podium krijgen. Je komt hier in aanraking met verschillende soorten kunst, die bovendien te koop is, dus misschien ga jij wel naar huis met iets heel bijzonders. Denk aan fotografie, digital art, multimediakunst, schilderijen, houtskoolportretten en nog veel meer. Op de Art Market vind je betaalbare kunst van toonaangevende en beginnende kunstenaars. Speciaal voor kinderen van 8 tot 17 jaar worden er bovendien kunstzinnige workshops georganiseerd in schilderen en Spoken Word. Een DJ zorgt voor sfeer en er zal ook live muziek gespeeld worden. Voor deze editie van #ASK stellen we een aantal vragen aan Houcem Bellakoud, die samen met Jeanthalou Haynes Unity in Diversity oprichtte.

Kun je ons iets meer vertellen over wat de bezoekers van Rotterdam Art Week te wachten staat? 
Een multiculturele bruisende kunstmarkt, binnen en buiten, met een zandbar waar zij kunnen genieten van het podiumprogramma. Een kunstmarkt waar bezoekers de gelegenheid hebben om kennis te maken met inspirerende creatives. Creatieve mensen die open staan om de bezoekers iets te leren over hun kunstwerken, cultuur en zo hopelijk de liefde voor kunst te vergroten. 

De visie van Unity in Diversity is gericht op diversiteit en verbinding. Rotterdam is een veelzijdige stad met een grote diversiteit aan bewoners, en wij hopen dit te weerspiegelen tijdens de kunstmarkt. Zo hebben onze kunstenaars diverse achtergronden: van Suriname, Turkije, Chili, Zuid-Afrika tot Marokko en verder. Voor deze eerste editie van de Art Market starten wij met 33 verschillende kunstenaar die betaalbare kunst verkopen. 

Een quote van Leni Kae die mij over dit onderwerp inspireert is: “Art inspires us to visit the concept of ‘unity’ and see ourselves as part of a bigger universe.”

Houcem Bellakoud

Wat mogen ze volgens jou absoluut niet missen?
De live painting shows, de zine workshop, DIY elementen en mogelijk zijn er ook 2 mini veilingen per dag. 

Bezoekers kunnen tijdens het struinen over de markt een kijkje nemen bij de diverse live painting shows van Kénisha Dors, Charnele Carbiere, Hotegni Dansou en Tedsky. Tevens kan je op zaterdag een mooie henna tattoo laten zetten op je hand door onze creative Souhaila. 

De veilingen hangen af van de kinderen die zich aangemeld hebben voor de schilderworkshop die verzorgd worden door Browns Art House. Het idee is namelijk dat hun kustwerken naderhand geveild worden zodat zij de full experience hebben van een kunstenaar. De kinderen beslissen echter zelf of zij de uitdaging aangaan om het te koop aan te bieden of toch het kunstwerk zelf te houden. 

Kunst heeft best een hoogdrempelig imago, veel mensen denken — onterecht — dat zij zich geen kunst kunnen veroorloven binnen hun budget, terwijl je voor een paar tientjes al iets heel speciaals in handen kunt hebben. Welke vooroordelen hoop jij dat bezoekers van de Art Market overwinnen?
Leuk dat je dit vraagt, want wij hopen inderdaad de vooroordelen te overwinnen dat kunst onbetaalbaar is, dat kunst alleen voor de elite is. Kunst is voor iedereen en is beschikbaar in alle vormen en prijsklassen. 

Voor deze Art Market hebben wij een selectie gemaakt van multiculturele kunstenaars die kunst verkopen van €10 tot €300. Wij hebben deze prijsklasse bewust gekozen om te laten zien dat het echt mogelijk is om mooie, inspirerende en toffe kunstwerken te scoren binnen elk budget.

Wij hopen hiermee een eyeopener te zijn dat iedereen kunst kan veroorloven. Bovendien hopen wij dat er nieuwe makers geboren worden die door dit evenement geïnspireerd zijn geraakt om ook hun creativiteit te uiten door middel van kunst.

Hoe zou je jouw band met de stad Rotterdam beschrijven? 
Ik ben geboren en getogen in het schitterende Tunesië waar ik veel tijd doorbracht bij mijn grootouders: mijn opa, een donkere man, en mijn oma, in de volksmond een ‘ginger’. Voor Tunesische begrippen hebben mijn grootouders zeer uitzonderlijke uiterlijke kenmerken. Kenmerken die ervoor gezorgd hebben dat zij allebei barrières hebben moeten doorbreken in mijn hometown Menzel Bourguiba. 

De levensverhalen en visie van mijn grootouders hebben ervoor gezorgd dat ik vandaag de dag open-minded ben en respect heb voor ieders identiteit. Deze mindset zorgde ervoor dat ik nieuwsgierig werd naar de wereld buiten Tunesië. In juni 2013 heb ik mijn hart gevolgd naar Rotterdam, op zoek naar de liefde. Tot mijn verbazing werd ik verliefd op een stad en haar diverse inwoners. 

Inmiddels is Rotterdam echt mijn thuis. Iedereen kan hier zijn wie zij willen zijn. De Rotterdamse multiculturele samenleving inspireerde mij om fotograaf en cultureel ondernemer te worden. Mijn doel is om mensen bij elkaar te brengen en liefde te verspreiden door middel van culturele projecten, events en kunst. 

Mijn favoriete quote om te zeggen is: De universele schoonheid ligt in de diversiteit van de wereldbevolking. 

Naar welke 3 andere events kijk je het meest uit tijdens de komende editie van Rotterdam Art Week 2022? 

Als fotograaf ben ik uiteraard benieuwd naar wat ik bij Rotterdam Photo 2022 kan zien en leren. Het bezoeken van foto expo’s is onderdeel van mijn ontwikkeling. De andere events spreken mij aan vanwege het culturele en sociale aspect dat zij belichten. 

Als ik zelf geen event zou organiseren dan zou ik meerdere event bezoeken; dat doen Jeanthalou en ik namelijk elk jaar. Dit jaar gaat dat niet lukken, maar wij zijn dankbaar dat wij onderdeel mogen zijn van Rotterdam Art Week. Jeanthalou en ik wensen iedereen heel veel succes en vooral plezier. Unity in Diversity!

Uitgelicht: M4H tijdens Rotterdam Art Week


Neem tijdens Rotterdam Art Week zeker ook een kijkje in het dynamische Merwe Vierhavensgebied, dat zijn naam dankt aan de vier havens die je in deze buurt vindt. Naast klassiekers als designbeurs OBJECT en spannende nieuwe projecten als Brutus vind je in M4H (Merwe Vierhavens) nog veel meer culturele hotspots.

Zo wordt de imposante KeileZaal getransformeerd voor de fotografiebeurs Haute Photographie, een internationale kunstbeurs waar booths plaatsmaken voor loungestoelen en salontafels. In een verfrissende presentatie maak je hier kennis met het werk van zowel opkomende als gevestigde kunstenaars.

Breng ook zeker een bezoek aan de Huidenclub, in een voormalige leerlooierij die fungeert als een hedendaags platform voor kunstenaars, ontwerpers en activisten. Tijdens Rotterdam Art Week zie je er de tentoonstelling ‘Soundtrack for a Troubled Time’ en kun je een kijkje wagen in de nieuwe boekwinkel Vide Books boven het café. Je vindt hier onder meer werken over grafisch ontwerp, kunst, vormgeving en architectuur en publicaties die gerelateerd zijn aan de programmering van de Huidenclub.

In het M4H-gebied vind je eveneens STEUR: een broedplek voor alle creatieve makers, van ontwerpers tot kunstenaars. Het concept is gevestigd in een oude elektriciteitscentrale en één keer per jaar worden de deuren van het pand opengesteld voor het publiek: tijdens Rotterdam Art Week. Wij interviewden alvast kunstenaar Johannes Langkamp en ontwerpers Marten van Middelkoop en Joost Dingemans van Plasticiet, naast Gilbert Curtessi, het brein achter STEUR.

In Kunst en Complex, één van de oudste atelierpanden van Rotterdam, openen dertig kunstenaars speciaal hun atelier voor bezoekers van Rotterdam Art Week. 

En in het Keilecollectief kun je kijken naar een tentoonstelling van KEILECONTEMPORARY (in samenwerking met har. art gallery) en onder andere deelnemen aan een reeks ‘Talks and Bites’ met designers als Wieki Somers en Ilse Evers, architecten als Iris Veentjer en kunstenaars als Alexandra Phillips en Maudy Alferink.

In de Keilewerf kun je je op zaterdag 21 in de uiteenlopende ambachten van de Keilewervers. Neem een kijkje achter de schermen in hun studio’s en maak kennis met een aantal fantastische en innovatieve producten. Tip: Heeft de kat je vaas omgegooid of heb je je koffiekopje kapot laten vallen? Neem deze dan mee want bij Studio Lotte Douwes kun je deze inleveren in ruil voor korting in de online shop. Er is bovendien een mini-bioscoop van Conform Cox waar je animatiefilms kunt bekijken, eventueel onder het genot van een cocktail of een stukje zelfgemaakt pizza van Städler Made.

En last but not least: in het concept Jungle Gym nodigen kunstenaars Noël Deelen en Jelmer Konjo je uit in het voormalige pakhuis en historisch museum de Dubbelde Palmboom, waar onder andere een reeks interactieve kunstwerken je uitdagen om op een andere manier met kunst om te gaan.
Tip: je kunt in M4H (Merwe Vierhavens) bovendien gratis gebruik maken van een MINI pendeldienst. Kijk hier voor meer informatie.


#ASK: Kees de Groot van TEC ART

Sinds 2014 vindt tijdens Rotterdam Art Week ook TEC ART Festival plaats. Tijdens de Rotterdam Art Week staat de hele stad in het teken van hedendaagse kunst en design en TEC ART voegt daar onder andere rebelse tentoonstellingen, talks en dikke feesten aan toe. Hun programma in WORM is gelinkt aan urgente maatschappelijke ontwikkelingen en verhoudt zich expliciet tot de impact van technologie op onze samenleving, vandaag en in de toekomst. TEC ART bevindt zich op het spannende snijvlak van kunst, creatieve technologie en wetenschap en gaat dieper in op onderwerpen als fake nieuws, kunstmatige intelligentie, de dominantie van grote techbedrijven en robotica. Voor deze editie van #ASK interviewen we Kees de Groot, creative director van TEC ART, over wat we dit jaar mogen verwachten van het festival.

Kun je misschien alvast een tipje van de sluier lichten over wat er dit jaar te zien (en doen) zal zijn tijdens TEC ART? 

De afgesloten Boomgaardstraat naast WORM zal eens te meer worden getransformeerd tot een speelse open air cyberpunk arena, een festivalterrein met robotics, spacey performances, immersieve installaties, optredens, vuur en spektakel. Een oude Sovjethelikopter (die via Rusland in Hongarije belandde en dienst deed als lucht-ambulance en later als sproeihelikopter in de landbouw) fungeert als DJ Booth. De futuristische MadMax Wastelanders van Abacustheater rijden rond. De Move Around Soundsystems feesten op iedere plek. En zoals TEC ART betaamt zit het programma tjokvol games en video-installaties.

In de tentoonstellingszalen van TEC ART is een mix te vinden van internationale topkunst en aanstormend talent. Absoluut hoogtepunt is de game-installatie NEXT SPACE REBELS van Floris Kaayk, winnaar van De Volkskrant Beeldende Kunst Prijs en een Gouden Kalf. Spelers van Next Space Rebels zijn onderdeel van een activistische organisatie die zelf raketten bouwt en de ruimte inschiet om zo een onafhankelijk, vrij internet te waarborgen. Ook niet te missen is THE NEMESIS MACHINE van de Engelse kunstenaar STANZA; een 50m2 grote sculptuur over datacontrole en surveillancetechnologie.

Wat komt er allemaal kijken bij het opzetten van zo’n festival? 

We proberen de deelnemende kunstenaars en het publiek actief te betrekken bij elkaar én ons thema, dit jaar SO FUTURE, from Solarpunk to Metafuck. Hierdoor ontstaan nieuw samenwerkingen en verbindingen. De festivalervaring moet als een organisch geheel voelen, en niet enkel als losstaande programma’s. TEC ART, en ook zusterfestival GOGBOT in Enschede, zijn GESAMTKUNSTWERKEN. Qua productie betekent dit flexibel zijn en in een korte tijd extreem veel opbouwen (en afbouwen). De gehele Boomgaardsstraat wordt binnen een week totaal getransformeerd en onherkenbaar gemaakt.

Hoe zou je jouw band met de stad Rotterdam beschrijven?

Ik vind Rotterdam een fantastische inspirerende stad. Het culturele klimaat, de architectuur, het water, de havens, de schaal, de mensen. Maar vooral ook het oog op de toekomst 🙂

Waar kijk je het meest naar uit tijdens de komende editie van Rotterdam Art Week?

Alle prachtige kunst en de reacties van de bezoekers. Je merkt in die periode echt dat de algehele vibe in de stad compleet in het teken staat van kunst. We hopen wat TEC ART een welkome afwisseling te zijn binnen het complete programma. Met dank aan WORM, Rotterdam Festivals en OCW.

Bekijk hier: Next Space Rebels trailer 

#ASK: Johannes Langkamp

 Misschien heb je het innovatieve werk van de Duitse kunstenaar Johannes Langkamp al gezien in de nieuwe tentoonstelling ‘Art is the Antidote’ in Museum Voorlinden. Of in het nieuwe depot van Museum Boijmans van Beuningen, waar zijn werk ‘Pleased to Meet You’ tentoongesteld wordt: een bank met een vrolijk, geel lopende-band-systeem. Dat is het leuke aan het werk van Langkamp, het roept vaak een bepaalde herkenning op. Beweging en een bepaalde speelsheid zijn daarbij terugkerende elementen. Als kijker vraag je je soms af hoe zijn machines precies werken. Tijdens Rotterdam Art Week kun je een bezoek brengen aan zijn studio in het Steurgebouw in Rotterdam, dat voor de gelegenheid wordt opengesteld voor bezoekers. Gilbert Curtessi richtte deze broedplaats op voor makers uit uiteenlopende disciplines en je vindt er dan ook ateliers van kunstenaars als Ward van Gemert en Laurids Gallée en designers als Sabine Marcelis. Vandaag stellen we een aantal vragen aan Johannes Langkamp, wiens werk vorig jaar tijdens Rotterdam Art Week werd aangekocht door Museum Voorlinden.

Pleased to Meet You (XL), 2022, courtesy Rademakers Gallery

Hoe komen jouw kinetische werken tot stand? Op welke manieren speel je met de waarneming van de kijker en welke reactie hoop je daarbij los te maken?

Ik speel vooral met mijn eigen waarneming en verwondering. Dankzij alledaagse kleine momenten vraag ik mij vaak af: wat gebeurt er als…? Wat gebeurt er als ik een vel papier van een gebouw laat vallen? Een spuitende spuitbus over de vloer laat rollen? Of als ik een houten bankje maak met 1000 wielen? Uit die ene vraag volgt steeds een andere, waarbij onverwachte elementen leidend zijn. Door te spelen met situaties of materialen ontdek ik vondsten die ik vervolgens probeer te grijpen door middel van kinetische modellen of sculpturen. In principe is het een kort moment, gevolgd door een lang proces van materiaalexperimenten. Mijn werk ontstaat vanuit nieuwsgierigheid en vervolgens wil ik dan ook weten wat het werk doet met anderen. Of anderen ook in verwondering raken over de vreemde gewaarwording. Hoe werkt mijn waarnemingsmechanisme en hoe kan ik daarmee spelen of vaste kijkpatronen doorbreken om iets nieuws te activeren? 

Collectie Museum Voorlinden

Hoe is het om te werken in het Steurgebouw? Want maakt deze broedplaats bijzonder en op welke manieren kun je je praktijk verder uitwerken daar? Wat kunnen bezoekers verwachten als ze een bezoek komen brengen aan je atelier?

De omgeving van Steur, tussen allerlei medemakers, denkers en doeners, is belangrijk. Er heerst een eigenwijze en gedreven werkmentaliteit, wat voelt als thuiskomen. Af en toe vergeet ik dat ik eigenlijk een abnormaal dagelijks leven heb, mede dankzij de Steur-werkomgeving. Tijdens Rotterdam Art Week worden deze bijzondere omgevingen toegankelijk gemaakt. Werkplekken die bestaan voor individuele werkwijzen. In mijn geval is dat een atelier waarin ik op zoek ga naar het onbekende, door te experimenten en te falen. Mislukkingen bieden tenslotte de meest onverwachte en verrassende uitkomsten. Ofwel, het biedt iedereen een mogelijkheid om tijdens deze kunstweek een locatie-gebonden expositie te bezoeken met open werkplaatsen, waar naast de resultaten ook de maakprocessen te zien zijn. Zoals tal van testjes en gefaalde prototypes. De scheiding tussen wat rommel en kunst is, is soms klein.

Hoe zou je jouw band met de stad Rotterdam beschrijven?   

Rotterdam was altijd, ook voordat ik er 12 jaar geleden kwam wonen, mijn favoriete bestemming in Nederland. De rauwe kant van Rotterdam past bij mijn materiaalkeuze en bij het open staan voor het experiment. De open verbinding maken met mensen en de relatie tot het materiaal. Het contrast tussen fragiel en industrieel past bij Rotterdam en bij mijn werk. Het voelt levendig om mee te mogen stromen, mengen en vormen, in een stad die in beweging is (en hopelijk ook blijft).

Fotograaf Stacii Samidin

Waar kijk je het meest naar uit tijdens de komende editie van Rotterdam Art Week?  

Het zijn spannende tijden waarin ik voor het eerst deelneem aan de kunstbeurs Art Rotterdam in de Van Nellefabriek, in de stand van Rademakers Gallery uit Amsterdam. Voor deze gelegenheid heb ik een aantal nieuwe werken gemaakt. Kinetische sculpturen waarin je blik wordt verward door middel van papieren spiralen ,die door elkaar heen bewegen en worden aangedreven door tandwielen. Ik toon ook een nieuwe versie van het werk ‘Pleased To Meet You’, de houten bank met honderden wielen als zitoppervlak. In dit werk krijgt de gebruiker de ruimte om zelf te ontdekken. Maar evenzeer kijk ik uit naar de open expositie in het Steurgebouw. Vorig jaar was dit een primeur, waarbij ik twee werken aan Museum Voorlinden heb mogen verkopen, wat uiteraard uitzonderlijk was. Dit werk is nu te zien in de tentoonstelling ‘Art is the Antidote’. Voor de aankomende openstelling van het Steurgebouw maak ik een werk op dezelfde plek. Deze nieuwe installatie vraagt om een vernieuwd gebruik van de muur. Hoe dat zit kun je zien tijdens Rotterdam Art Week.

#ASK: Marten van Middelkoop & Joost Dingemans van Plasticiet

Plastic heeft onterecht een slechte reputatie, mede omdat veel mensen eerder aan biologisch katoen en afbreekbaar materiaal denken als we het hebben over duurzame materialen. Maar dan gaan we voorbij aan het feit dat juist het hergebruiken van plastic een buitengewoon goede manier is om het bestaande plastic een nieuw leven te geven. En dat is precies wat het Rotterdamse bedrijf Plasticiet doet. In plaats van het te verspillen vormen ze plastic om tot mooie, sterke en functionele materialen, geïnspireerd op natuursteen. Het resultaat is een reeks frisse en esthetische terrazzo-designs die vervolgens door henzelf en door designers worden omgevormd tot tijdloze designobjecten. Zo waren ze onder meer verantwoordelijk voor de inrichting van een Ace & Tate winkel, een display voor Collectible Curates bij MAD Paris, een inrichting van een Londense kapper, de entree van de Interieur Biennale Kortrijk en hun eigen serie Mother of Pearl.  Tijdens Rotterdam Art Week kun je een bezoek brengen aan hun studio in het Steurgebouw in Rotterdam, dat voor de gelegenheid wordt opengesteld voor bezoekers. Gilbert Curtessi is de drijvende kracht achter deze broedplaats. Hij wilde een plek creëren voor makers uit uiteenlopende disciplines en je vindt er dan ook ateliers van kunstenaars als Ward van Gemert en Laurids Gallée en designers als Sabine Marcelis. Hoe is het om te werken op zo’n dynamische plek? Voor deze editie van #ASK stellen we een aantal vragen aan de gezichten achter Plasticiet: Marten van Middelkoop & Joost Dingemans.  

Hoe en waarom zijn jullie Plasticiet gestart? Waar komt jullie focus op duurzaamheid vandaan en hebben jullie nog grote dromen die jullie met Plasticiet willen verwezenlijken? Bepaalde samenwerkingen bijvoorbeeld?

We zijn Plasticiet begonnen tijdens het studeren aan de kunstacademie, waarbij we de opdracht kregen om te manoeuvreren binnen hoe wij een toekomstige economie voor ons zagen. Ikzelf (Joost) heb altijd moeite met het verwezenlijken van mijn ontwerpen als ik virgin materiaal gebruik, dus voor mij is recyclen of duurzaam creëren een must. Marten en ik zijn in India geweest, waar we op kleinschalig niveau allerlei ambachtslieden, op de meest creatieve manieren, gebruiksvoorwerpen zagen maken voor de lokale industrie, en allemaal gemaakt van afvalstromen. Dit was en is nog steeds een gigantische inspiratiebron; niets hoeft te vergaan. We hebben tijdens het proces besloten dat we een halffabricaat wilde maken van plastic, om gebruikers hun creativiteit te laten stromen, maar ook de verantwoordelijkheid op zich te laten nemen. Wat je zelf maakt is meer waard dan iets wat je koopt in een winkel. Onze droom is om dusdanig te produceren dat we de focus kunnen vinden om zelf zo veel mogelijk te ontwerpen met het materiaal. Dit zou betekenen dat we een grote hoeveelheid gerecycled plastic de wereld in helpen en we onze passie volledig kunnen najagen. 

Ace And Tate store designed by Plasticiet with Ace And Tate, made by Teamwork. Picture credit: Lennart Wiedemuth

Hoe is het om te werken in het Steurgebouw? Wat maakt deze broedplaats bijzonder en op welke manieren kun je je praktijk verder uitwerken daar? Wat kunnen bezoekers verwachten als ze een bezoek komen brengen aan jullie studio?

Wij zitten nu zo’n 4 jaar in het Steurgebouw. Wat deze plek bijzonder maakt is dat er allerlei verschillende creatieven zitten en dat je buiten de drukke stad zit op een industrieterrein dat soms verlaten lijkt. De afgelopen vier jaar is er wel heel erg veel veranderd en komt er steeds meer bedrijvigheid en horeca deze kant op, wat tegelijkertijd leuk is maar ook een duidelijke vorm van gentrificatie is die nu van start gaat. Momenteel hebben we de vrijheid om te doen wat we willen, zonder dat we veel overlast zullen bezorgen omdat het hier zo dun ‘bevolkt’ is.  

Hoe zou je jouw band met de stad Rotterdam beschrijven? 

Ik ben hier zo’n 8 jaar geleden naartoe verhuisd terwijl ik eigenlijk nog nooit in Rotterdam geweest was. Ik begon de stad steeds meer te waarderen en als ik nu thuis kom dan herken ik mijn verleden steeds minder. Rotterdam kan op eerste opzicht een lelijke stad zijn, maar naarmate ze aan je groeit begin je de parels te vinden die de stad maken wat het is. Ik voel me hier thuis en op mijn plek.

#ASK Lobke Broos

Rotterdam is weer een culturele hotspot rijker. Lobke Broos, die twintig jaar werkervaring opdeed in de culturele sector bij onder andere het Nederlands Fotomuseum en Stedelijk Museum Schiedam, opende in november 2021 een nieuwe culturele onderneming in het Scheepvaartkwartier: ROOF-A. Ze zorgt daarmee voor een culturele boost voor de buurt, en in het verlengde daarvan: de stad. De culturele ontmoetingsplaats programmeert regelmatig spannende tentoonstellingen, gecombineerd met een speciale rooftop-installatie van Atelier Van Lieshout. Voor de rubriek #ASK stellen we telkens een aantal vragen aan een boeiend persoon die actief is op het gebied van kunst, design & architectuur in Rotterdam. Deze keer: Lobke Broos!


Was er voor jou een doorslaggevend moment waarin je besloot om iets nieuws op te zetten in Rotterdam? Wat wilde je graag toevoegen aan het bestaande culturele landschap van de stad? 

Na de lockdown ziet iedereen uit naar culturele aansluiting, los van alle digitale connecties. Daarom is deze tijd vruchtbaar voor nieuwe initiatieven. We komen daarmee tegemoet aan de actuele vraag naar verbinding. Hoe kunnen kunstenaars, bedrijven, galeries, mecenassen en musea hun maatschappelijke inbedding versterken? Dat is de belangrijkste drijfveer: het verbinden van mensen en cultuur, door het bieden van een inspirerende ontmoetingsplek en het openen van deuren. We willen een plek bieden waar we verbinden, bevragen, tonen en uitdagen. Het verbindingsteken zit [letterlijk] in onze naam. En er zijn nog werelden te winnen door het koppelen van culturele, publieke en private netwerken. ROOF-A is een museale, inspirerende presentatieplek; een ruimte waarvan je blij wordt omdat die je verrijkt. Hedendaagse kunstenaars verbeelden de wereld: met een kwinkslag of kritische blik, met vergezichten of inzoomend op ons leven. De locatie aan Westplein 9 in Rotterdam is zélf al een ontdekking, nabij de Veerhaven in een groene omgeving met zicht op de schepen. Het pand is een juweeltje uit de jaren ’60, de vroegere sociëteit van scheepvaartmaatschappij Nedlloyd, met een open, gastvrije sfeer. In de wijk is verder weinig kunst te vinden. ROOF-A voegt daarmee echt waarde toe.  

Hoe zie je ROOF-A in de toekomst? 

ROOF-A streeft in alles naar het flexibiliseren van grenzen. Dat geldt voor samenwerkingen met andere galeries, opdrachten aan kunstenaars die we met particulieren of bedrijven opzetten en voor ons programma op het snijvlak van fotografie, beeldende kunst, mode en design. Ik denk graag aan een vogel die zweeft op de thermiek: dat past bij mijn manier van werken; meebewegend in tijd en ruimte, uitziend naar nieuwe mogelijkheden. 

Lobke Broos

Hoe zou je jouw band met de stad Rotterdam beschrijven?

Ik woon al vanaf m’n 17e in Rotterdam en hou enorm van de dynamiek en mentaliteit in ontwikkelen, bouwen en werken. Het is een fijne stad met ongelooflijk veel potentie. Het is de perfecte ondergrond voor nieuwe initiatieven en ik streef ernaar om ook de komende jaren een substantiële bijdrage te blijven leveren aan de culturele toekomst en ambities van de stad. Oud-burgemeester Bram Peper stuurde me een prachtige reactie bij de start van ROOF-A. ‘Ik bewonder jouw overstap naar de particuliere sector door ondernemer te worden in deze barre tijden. Daarmee geef je aan dat het DNA van deze stad zich stevig in jou heeft genesteld.’ 

Seet van Hout, Memory Lace Damme

Waar kijk je het meest naar uit tijdens de komende editie van Rotterdam Art Week? 

Ik kijk er enorm naar uit om voor het eerste deel te mogen nemen aan Art Rotterdam. Ook kijk ik bijzonder uit naar de opening van Brutus, met drie prachtige solotentoonstellingen. Ik heb een enorme bewondering voor Joep van Lieshout. Zijn denken, zijn visie en missie met het MH4 gebied vind ik ongekend groots. Wij mogen trots zijn op zo’n kunstenaar die de stad internationaal op de kaart zet. Een onmisbaar onderdeel voor de ‘Rotterdamse Cultural Rennaissance’.

#ASK Joep van Lieshout

Afgelopen jaar werd bekend dat Atelier van Lieshout samen met Powerhouse Company een ambitieus ontwikkelingsproject start: Brutus. Hiervoor wordt 10.000 vierkante meter in het M4H-gebied in Rotterdam-West omgetoverd tot een heus cultuurcluster, met onder meer tentoonstellingsruimtes, een beeldentuin, woningen en studio’s voor kunstenaars en een openbaar kunstlabyrinth. Er is daarbij zowel ruimte voor grote kunstenaars als voor aanstormend talent en alle kunstdisciplines komen voorbij: van sculptuur tot performance, van tekening tot video. Vanaf 2022 is Brutus alvast als tentoonstellingsruimte geopend op de huidige locatie, verspreid over Keileweg 10 tot en met 18. Nu en tijdens Rotterdam Art Week kun je in het voormalig havencomplex onder meer tentoonstellingen zien van de beroemde tweeling L.A. Raeven, de Amerikaanse kunstenaar Alexandra Phillips en Atelier van Lieshout. Wij stellen daarom een aantal vragen aan het creatieve brein achter het project: Joep van Lieshout.


Zou je ons iets meer willen vertellen over Brutus?

Van Lieshout: “Brutus is eigenlijk een soort antwoord en een aanvulling op het hedendaagse Rotterdamse cultuurlandschap. Geen museum zoals de grote officiële instellingen die we kennen, maar echt een plek waar de kunstenaar de hoofdrol heeft. We noemen het een ‘artist driven playground’, omdat er echt wordt gedacht vanuit de kunstenaars, voor kunstenaars. We concentreren ons daarbij op meeslepende solotentoonstellingen van kunstenaars die we de ruimte en een platform geven, naast thematische tentoonstellingen met een kritisch of schurend karakter. Met Brutus willen we een geheel eigen biotoop creëren, die bestaat uit een cultureel centrum van 10.000 vierkante meter, gecombineerd met woningbouw en voorzieningen. Er ontstaat dan een soort machine waarvan de losse elementen elkaar mogelijk maken. De grootste uitdaging op dit moment is het krijgen van een omgevings/bouwvergunning, dat hangt nog af van bepaalde onderzoeken en het definitieve bestemmingsplan.”


Dat bestemmingsplan voor het tweede deel van het project ligt op dit moment klaar bij de gemeente. Er worden straks onder meer drie woontorens gebouwd, geïnspireerd op de utopische brutalistische bouwstijl waar het initiatief zijn naam aan ontleent. Hierin komen maar liefst 750 woningen en studio’s voor kunstenaars. Op die manier creëert Van Lieshout een meer permanente plek voor de kunstenaars die vaak als eerste ruimte moeten maken wanneer een wijk populair wordt bij projectontwikkelaars en het grote publiek. Deze nieuwbouwwerken zullen goed passen bij het havengebied: ongepolijst en rauw, net als de stad. Als de vergunningen rond zijn kan de bouw in 2024 van start gaan.

Schetsimpressie BRUTUS Voedseltuin


Hoe zou je jouw band met de stad Rotterdam beschrijven?

Van Lieshout: “Ik werd destijds door iedere academie afgewezen, behalve door de Willem de Kooning Academie in Rotterdam. Op m’n 16e verhuisde ik naar de stad en vanaf dat moment ben ik kunst gaan maken. De stad heeft mij altijd goed gelegen, het is een ‘no nonsense’ stad met een praktische ‘niet lullen maar poetsen’-mentaliteit. Dat sprak me meteen erg aan. De stad heeft me bovendien veel mogelijkheden geboden. Over de lege gebouwen in de haven zeiden de gemeente of particuliere eigenaren: “gebruik die maar”. Daar deden ze niet zo moeilijk over. Ik heb daardoor veel kansen gekregen om mijn werk te ontwikkelen en ik werk nu al ruim 35 jaar in het havengebied. Die dankbaarheid wil ik ook teruggeven, daarom bouwen we voor Brutus straks veel sociale woningen en ateliers voor kunstenaars. Dat is een integraal onderdeel van het project, want er vindt veel projectontwikkeling plaats in de wijk, wat concreet betekent dat kunstenaars die nu in oude loodsen werken, en belangrijk zijn geweest voor de huidige populariteit van de wijk, daar straks niet meer kunnen wonen en werken vanwege de stijgende prijsniveaus. Gentrificatie maakt het kunstenaars erg moeilijk, daarom willen we iets terugdoen zodat zij ook op de langere termijn hun creatieve stempel op het gebied kunnen blijven drukken.”


Waar kijk je het meest naar uit tijdens de komende editie van Rotterdam Art Week? 

Van Lieshout: “Wat ik erg fijn vind aan deze en vorige editie is dat het in de zomer en het voorjaar plaatsvindt, waardoor het veel meer gaat leven in de buitenlucht. Daardoor lopen mensen veel vaker spontaan tegen dingen aan. Ik nodig iedereen uit om de stad te verkennen, te voet of te fiets.” 

Bekijk het programma hier